Λαϊκές εκφράσεις (Μέρος Γ')
ΘΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΑΠΟ ΔΥΟ ΧΩΡΙΑ
Από τα πολύ παλιά χρόνια οι Έλληνες είχαμε το διχασμό. Αυτή η κατάσταση βασίλευε και μεταξύ γειτονικών χωριών. Αφορμή να τσακωθούν δυο χωριά ήταν τα όρια, τα εδάφη βοσκής, η χάραξη καινούργιου δρόμου κλπ. Έτσι έμεινε και η φράση: "θα γίνουμε από δυο χωριά", δηλαδή θα γίνουμε εχθροί σαν να είμαστε από δυο διαφορετικά χωριά.
ΤΗΣ Π...ΑΝΑΣ ΤΟ ΚΑΓΚΕΛΟ
ή Της εκδιδομένης το κικλίδωμα
Το κάγκελο, είτε ξύλινο είτε σιδερένιο με διάφορα σχέδια είναι το χώρισμα που βάζουν για να προστατευθεί ένας χώρος. Η έκφραση ίσως να προήλθε από τα κάγκελα που έβαζαν μπροστά από την πόρτα τους, για να προστατεύονται από τους ανεπιθύμητους ταραξίες.
ΘΑ ΚΑΝΕΙΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΝΑ ΜΕ ΔΕΙΣ, ΧΡΟΝΟΥΣ ΝΑ ΜΕ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Τη φράση αυτή τη χρησιμοποιούμε για κάποιον που αποχωρίζεται από τα συγγενικά και φιλικά πρόσωπα και με κάποια πικρία τούς τη λέει. Προήλθε από ένα δημοτικό μας μοιρολόγι.
Η ΕΝ ΠΟΛΛΑΙΣ ΑΜΑΡΤΙΑΙΣ...
Είναι μια φράση από το ποίημα της μοναχής Κασσιανής που ψάλλετε τη Μ. Τρίτη το βράδυ και τη χρησιμοποιούμε για κάποια που έκανε πολλά αμαρτήματα στη ζωή της και μετά μετανόησε.
Η ΓΡΙΑ ΚΟΤΑ ΕΧΕΙ ΤΟ ΖΟΥΜΙ
Λαϊκή έκφραση που σημαίνει ότι οι γέροντες αξίζουν περισσότερο από τους νέους, επειδή έχουν μεγάλη πείρα και σύνεση.
ΖΟΧΑΔΙΑΣΤΗΚΑ
Ζοχάδα είναι η κοινή ονομασία των αιμορροΐδων. Ζοχαδιάζομαι σημαίνει ότι γίνομαι νευρικός και κακότροπος, όπως εκείνοι που πάσχουν από τις αιμορροΐδες.
ΚΑΘΕ ΚΑΤΕΡΓΑΡΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟ ΤΟΥ
Στα παλιά τα χρόνια τα κουρσάρικα πλοία είχαν πλήρωμα συνήθως κωπηλάτες, που οι περισσότεροι ήταν συνήθως κατάδικοι (άνθρωποι των κατέργων - δηλ. πλοίο που δούλευαν στο πλοίο). Όταν λοιπόν ο αέρας έπεφτε και το καράβι έπρεπε να συνεχίσει την πορεία του, μια φωνή δυνατή ξεσήκωνε απ' το ξαπόσταμά τους, τους ανθρώπους αυτούς: "Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του". Ήταν η διαταγή να καθίσουν και πάλι στα κουπιά, στους μακρινούς ξύλινους πάγκους.
ΘΑ ΣΕ ΚΑΝΩ ΤΟΥ ΑΛΑΤΙΟΥ
Η φράση "θα σε κάνω του αλατιού" βγήκε από τον τρόπο που γίνονται οι σαρδέλες και γενικά όλα τα ψάρια, όταν παστώνονται με αλάτι. Ζαρώνουν και χάνουν την όμορφη εμφάνισή τους. Έτσι λοιπόν, θα τον κάνει όταν τον δείρει, όπως το ψάρι στο αλάτι.
ΝΑ ΤΡΑΒΑΣ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΣΟΥ
Φράση που τη μεταχειρίζεται κανείς, όταν θέλει να πει σε κάποιον ότι θα τον κάνει να πονέσει, θα τον καταστρέψει . Η φράση προήλθε από το έθιμο να τραβάνε τα μαλλιά τους αυτοί που πενθούν, αυτοί που θρηνούν.
ΚΑΠΟΙΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ ΓΚΡΕΜΙΣΕ
Παλαιότερα, τα σπίτια ενός χωριού μετριόντουσαν με τους. ..φούρνους τους. Οι χωρικοί, δηλαδή, δεν έλεγαν ότι» το χωριό μου έχει τόσα σπίτια» αλλά» τόσους φούρνους», επειδή κάθε σπίτι είχε και το δικό του φούρνο, για να ψήνει το ψωμί του. Όταν λοιπόν στα χωριά πέθαινε κανένας νοικοκύρης, οι φίλοι του έλεγαν: "Ο φούρνος του μπάρμπα Νότη γκρέμισε", εννοώντας ότι με το θάνατο του αρχηγού της οικογένειας, το σπίτι γκρέμιζε, χανόταν. Από τη μεταφορική λοιπόν αυτή φράση, βγήκε η έκφραση "Κάποιος φούρνος γκρέμισε" που τη λέμε, όταν μας επισκέπτεται κάποιος, που έχουμε να δούμε πολύ καιρό.
ΚΑΠΟΙΟ ΛΑΚΚΟ ΕΧΕΙ Η ΦΑΒΑ
Σε όλα τα μέρη που τρώνε φάβα ανοίγουν ένα λάκκο και ρίχνουν μέσα λάδι, γιατί η φάβα βράζεται μόνο με το νερό της. Από 'δω έχουμε και τη γνωστή φράση "κάποιο λάκκο έχει η φάβα".
ΕΦΑΓΕ ΤΟ ΚΑΤΑΠΕΤΑΣΜΑ
Για εκείνους που τρώνε πάρα πολύ, τους αδηφάγους ή τους άρπαγες, συνηθίζουμε να μεταχειριζόμαστε την έκφραση αυτή. Παραπέτασμα, κουρτίνα, στόρι, ίσως και τραπεζομάντηλο. Στη φράση αυτός που πήρε ακόμα και το "αταπέτασμα" ή κατά άλλους έφαγε ακόμα και το τραπεζομάντηλο....τόση πείνα είχε....
ΕΦΑΓΕ ΤΟ ΞΥΛΟ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ
Στο Βυζάντιο οι δάσκαλοι ήταν, σχεδόν όλοι, καλόγεροι και παπάδες. Φυσικά, έδερναν κι αυτοί τους μαθητές, αλλά μόνο μια φορά το χρόνο. Δηλαδή τον Αύγουστο, που σταματούσαν τα μαθήματα - για να ξαναρχίσουν, πάλι, τέλη Σεπτεμβρίου - κάθε μαθητής ήταν υποχρεωμένος να περάσει από τον παιδονόμο, για να φάει το. .ξύλο του. Έτσι είχαν την εντύπωση, ότι τον ένα μήνα, που θα έλειπαν από το σχολείο, θα ήταν φρόνιμοι. Από αυτό βγήκε και η φράση: "έφαγε το ξύλο της χρονιάς του", που τη λέμε, όταν μαθαίνουμε, πως κάποιος τις έφαγε για τα καλά.
ΕΣΥΡΑ ΤΣΗ ΤΡΟΙΑΔΑΣ ΤΑ ΚΑΚΑ
Αυτή τη φράση τη λένε οι Πόντιοι. Η φάση αυτή αναφέρεται στα δεινοπαθήματα των Αχαιών μπροστά στα τείχη της Τροίας, και εκείνα μετά την Άλωση, δεινά που έγιναν τόσο γνωστά, από τα περίφημα έπη του Ομήρου.
Πηγή: fourtounis.gr
Δείτε περισσότερα "Φιλοσοφία και Λογοτεχνία": https://eduadvisor.gr/index.php/arthra/taxidia
