«Φιλαράκια»: Το τηλεοπτικό φαινόμενο που δεν παλιώνει ποτέ

Κάποιες σειρές τελειώνουν μαζί με το τελευταίο τους επεισόδιο. Κάποιες άλλες, όμως, μένουν στη ζωή του θεατή για χρόνια, επιστρέφοντας ξανά και ξανά στην οθόνη του. Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα την περίοδο της πανδημίας, ένας όρος άρχισε να χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για τη δεύτερη κατηγορία.

Ο όρος comfort show ή comfort TV αναφέρεται σε σειρές που ξέρεις τους διαλόγους σχεδόν απέξω. Γνωρίζεις τι θα συμβεί στο επόμενο επεισόδιο, έχεις ακούσει τα αστεία δεκάδες φορές. Kι όμως, γελάς ξανά.

Οι γνώριμοι χαρακτήρες, τα οικεία σκηνικά και οι ανθρώπινες ιστορίες είναι εκείνα που κάνουν τον τηλεθεατή να πατάει ξανά το play. Προσφέρουν αυτό που συχνά αναζητά κανείς έπειτα από μια κουραστική ημέρα. Oικειότητα, χαλάρωση και την ασφάλεια του γνώριμου.

Αν υπάρχει μία σειρά που θα μπορούσε να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις αυτής της κατηγορίας, είναι το «Friends».

Το πρώτο επεισόδιο

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1994 το NBC προβάλλει στις Ηνωμένες Πολιτείες το πρώτο επεισόδιο της σειράς. Η Ρέιτσελ, ο Ρος, η Μόνικα, ο Τσάντλερ, ο Τζόι και η Φοίβη μπαίνουν για πρώτη φορά στα αμερικανικά σπίτια, χωρίς κανείς τότε να μπορεί να γνωρίζει ότι η παρέα των έξι εικοσάρηδων από το Μανχάταν θα εξελισσόταν σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τηλεοπτικά σύμπαντα των επόμενων δεκαετιών.

Οι πρωταγωνιστές της διπλανής πόρτας, τα ζεστά χρώματα των σκηνικών, ο χαρακτηριστικός καναπές του Central Perk, και το cozy διαμέρισμα της Μόνικα με την ιδιαίτερη μωβ πόρτα και την κίτρινη κορνίζα, οι αποτυχημένες σχέσεις, οι δουλειές που έρχονταν και χάνονταν, οι καβγάδες, οι έρωτες και κυρίως η μεταξύ τους φιλία έκαναν τον τηλεθεατή να ταυτίζεται μαζί τους και να νιώθει μέλος της παρέας.

Και ίσως γι’ αυτό οι «Friends» κατάφεραν κάτι που λίγες σειρές έχουν πετύχει. Αποτελούν comfort σειρά ακόμη και για ανθρώπους που δεν είχαν γεννηθεί καν, όταν προβλήθηκε το πρώτο επεισόδιο.

Η νοσταλγία για τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές των 00s έχει επαναφέρει έτσι κι αλλιώς, τα τελευταία χρόνια στο προσκήνιο τη μόδα, τη μουσική και συνολικά την αισθητική της.

Σήμερα, στην εποχή του streaming και του binge watching, ο θεατής μπορεί να έχει στη διάθεσή του όλα τα επεισόδια, και να ολοκληρώνει τις σεζόν, χωρίς καμία αναμονή.

Για το κοινό, όμως, που γνώρισε τα «Φιλαράκια» από την τηλεόραση, η σχέση με τη σειρά ήταν διαφορετική, αφού κάθε επεισόδιο προβαλλόταν συγκεκριμένες ημέρες και ώρες.

Όταν τα «Φιλαράκια» ήρθαν στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, οι «Friends» έκαναν πρεμιέρα την 1η Οκτωβρίου 1995, περίπου έναν χρόνο μετά την πρώτη προβολή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, και απέκτησαν σύντομα το δικό τους φανατικό κοινό.

Το 2000, όταν η σειρά βρισκόταν ήδη στην έκτη σεζόν της στις ΗΠΑ, «ΤΑ ΝΕΑ» της 4ης Φεβρουαρίου, παρουσίαζαν τους έξι χαρακτήρες με τρόπο που σήμερα μοιάζει σχεδόν με την πιο απλή δυνατή περιγραφή της συνταγής της επιτυχίας τους:

«Έξι φίλοι, όλοι τους 20 και κάτι, που ζουν στο Μανχάταν και μοιράζονται χαρές και λύπες, όνειρα και προβλήματα, ελπίδες και απογοητεύσεις: η Ρέιτσελ, ο Ρος, η Φοίβη, η Μόνικα, ο Τζόι και ο Τσάντλερ, είναι οι πρωταγωνιστές μίας από τις πετυχημένες σειρές στην ιστορία της αμερικανικής τηλεόρασης. […]

Το μυστικό της επιτυχίας της σειράς κρύβεται στο πανέξυπνο σενάριο, το οποίο γράφουν μερικοί από τους καλύτερους τηλεοπτικούς σεναριογράφους της Αμερικής, στην πολύ καλή ερμηνεία των ηθοποιών, που είναι απόλυτα φυσικοί μπροστά στο φακό, αλλά και στην πραγματική φιλία που υπάρχει μεταξύ τους εδώ και έξι χρόνια.

Φίλοι αληθινοί και εκτός του στούντιο, έχουν σταθεί ο ένας στις δύσκολες στιγμές του άλλου, σε γάμους, χωρισμούς, γέννες, προσωπικά προβλήματα.

Κανένας τους δεν “το παίζει” βεντέτα. Άλλωστε, το έχουν δηλώσει επανειλημμένα: Αν φύγει ένας από τη σειρά, θα φύγουν όλοι».

Οι πρωταγωνιστές της διπλανής πόρτας

«ΤΑ ΝΕΑ» συνέστηναν στο κοινό, τους χαρακτήρες που είχαν γίνει ήδη αναγνωρίσιμοι σαν πραγματική παρέα.

Συγκεκριμένα, περιέγραφαν τη Ρέιτσελ Γκριν (Τζένιφερ Άνιστον) ως το «καλομαθημένο κορίτσι» που προσπαθεί να ξεκινήσει μια νέα ζωή μακριά από την οικονομική ασφάλεια του πατέρα της, τη Μόνικα Γκέλερ (Κόρτνεϊ Κοξ), ως τη μανιώδη με την τάξη και την καθαριότητα φίλη που ονειρεύεται να κάνει οικογένεια, και τον Ρος Γκέλερ (Ντέιβιντ Σουίμερ) ως τον μεγαλύτερο αδελφό της, που «είχε πάντα έντονα ερωτικά συναισθήματα για τη Ρέιτσελ».

Η Φοίβη Μπουφέ (Λίζα Κούντροου) ήταν η «“αλλού” αλλά αξιαγάπητη χίπισσα» της παρέας, που ονειρευόταν μια καριέρα στη μουσική, ενώ για τον Τσάντλερ Μπινγκ (Μάθιου Πέρι) το δημοσίευμα σημείωνε με χιούμορ ότι «ποτέ κανείς δεν μπόρεσε να περιγράψει ποια είναι η δουλειά του» και ότι χρησιμοποιούσε το χιούμορ του «ως μηχανισμό άμυνας».

Ο Τζόι Τριμπιάνι (Ματ ΛεΜπλανκ), τέλος, παρουσιαζόταν ως ο επίδοξος ηθοποιός που «θέλει απεγνωσμένα δόξα και περιουσία», αλλά ταυτόχρονα ως «ένας αξιολάτρευτος, ευαίσθητος τύπος».

Έξι χαρακτήρες με εντελώς διαφορετικές προσωπικότητες και αδυναμίες, αρκετά αναγνωρίσιμες ώστε ο καθένας να μπορεί να βρει μέσα στην παρέα κάποιον που του θύμιζε τον εαυτό του, ή κάποιον φίλο του.

Εκατομμύρια για κάθε επεισόδιο

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η σειρά είχε εξελιχθεί σε ένα τεράστιο εμπορικό φαινόμενο.

«ΤΑ ΝΕΑ» 14ης Οκτωβρίου 2002, έγραφαν ότι εκτός από ρεκόρ τηλεθέασης, η σειρά είχε καταρρίψει ακόμη ένα. Αυτό των ακριβότερων τηλεοπτικών διαφημίσεων.

«Συγκεντρώνει τις πιο ακριβές διαφημίσεις στην ιστορία της αμερικανικής τηλεόρασης. Τουτέστιν, υπολογίστε το απίστευτο ποσό των 455.700 ευρώ για ένα σποτ 30 δευτερολέπτων (15.190 ευρώ το δευτερόλεπτο), τη στιγμή που το πάλαι ποτέ φαβορί – το ριάλιτι τηλεπαιχνίδι «Survivor» – έπεσε στην τρίτη θέση, με 418.750 ευρώ.

»Μπορεί το ύψος της αμοιβής των έξι πρωταγωνιστών της σειράς (Τζένιφερ Άνιστον, Ντέιβιντ Σουίμερ, Κόρτνεϊ Κοξ, Ματ ΛεΜπλάν, Λίζα Κούντροου και Μάθιου Πέρι) να προκαλεί –ένα εκατομμύριο ευρώ έκαστος για κάθε επεισόδιο!– αλλά οι 33,3 εκατ. θεατές της κωμωδίας είναι η ζωντανή απόδειξη ότι όσα και να παίρνουν το αξίζουν και με το παραπάνω».

Ένας ακόμη λόγος, όμως, για τον οποίο οι διαφημιστές ήταν διατεθειμένοι να πληρώνουν τόσο ακριβά ήταν το κοινό της σειράς:

Οι «Friends» […] έλκουν το πιο ενδιαφέρον (διαφημιστικά) φάσμα ηλικιών, από 18 έως 49 ετών.

Έναν χρόνο αργότερα, «ΤΑ ΝΕΑ» της 6ης Νοεμβρίου 2003 επέστρεφαν στην οικονομική διάσταση του τηλεοπτικού φαινομένου.

Ο Χρήστος Ιερείδης έγραφε:

«Στα 10.000.000 ευρώ υπολογίζεται το μέσο κόστος παραγωγής ενός επεισοδίου της δημοφιλούς πολυβραβευμένης αμερικανικής σειράς. […] Κάθε ένας από τους έξι πρωταγωνιστές, μεταξύ των οποίων και η “δική” μας Τζένιφερ Άνιστον, αμείβεται δε με ένα εκατομμύριο ευρώ το επεισόδιο».

Ο αποχαιρετισμός

Την άνοιξη του 2004, μετά το πέρας δέκα ολόκληρων σεζόν, έφτανε η στιγμή που οι «Friends» θα αποχαιρετούσαν το τηλεοπτικό τους κοινό.

Λίγες ημέρες πριν την προβολή του τελευταίου επεισοδίου, ο Γιώργος Αγγελόπουλος έγραφε στα «ΝΕΑ» της 3ης Μαΐου 2004:

«Έπειτα από δέκα χρόνια, τα “Φιλαράκια” αποχαιρετούν την Πέμπτη τα εκατομμύρια Αμερικανούς με τους οποίους έδιναν κάθε εβδομάδα ραντεβού στη μικρή οθόνη».

Για το NBC, ο αποχαιρετισμός είχε σχεδιαστεί ως τηλεοπτικό γεγονός. Το πρόγραμμα θα περιλάμβανε αναδρομή στα δέκα χρόνια της σειράς, το τελευταίο επεισόδιο και την εμφάνιση ολόκληρου του καστ στο τοκ σόου του Τζέι Λένο.

Οι λάτρεις της σειράς δήλωναν απαρηγόρητοι:

«Λένε πως την Πέμπτη θα είναι σαν να πηγαίνουν στην κηδεία ενός στενού συγγενούς τους».

Τηλεκριτικοί και ψυχολόγοι απέδιδαν την τεράστια απήχηση της σειράς στην αλλαγή της έννοιας «οικογένεια», όπως την αντιλαμβανόταν οι νεότερη γενιά:

«Οι έξι φίλοι ενσάρκωσαν τη νέα αντισυμβατική και ανοικτή οικογένεια-φυλή της πόλης, με την οποία οι 20ρηδες και 30ρηδες Αμερικανοί θα ήθελαν πολύ να αντικαταστήσουν την παραδοσιακή πατριαρχική οικογένεια».

Η οικογένεια που μπορεί να δημιουργήσει κανείς μέσα από τις φιλίες του, ίσως είναι και ο λόγος που εξηγεί, περισσότερα από είκοσι χρόνια αργότερα, γιατί τα «Φιλαράκια» άντεξαν τόσο πολύ στον χρόνο.

Πηγή: tovima.gr

Δείτε περισσότερα Ενδιαφέροντα άρθρα: https://eduadvisor.gr/index.php/arthra/endiaferonta-arthra/psychologia